
- سند قانونی
- تصمیم 81/2026 سازمان OPAZ (آییننامه اجرایی فرمان سلطانی 38/2025)
- تاریخ لازمالاجرا شدن
- 21 سپتامبر 2026 (انتشار در روزنامه رسمی در 20 سپتامبر)
- تصمیمگیری درباره مجوز
- 7 روز کاری برای درخواست کامل؛ سکوت به منزله موافقت است
- پروژه راهبردی
- سرمایهگذاری دستکم 10 میلیون ریال عمانی + یک معیار کیفی
- معافیت از مالیات بر درآمد
- 10 سال، قابل تمدید تا دو بار برای فعالیتهای «دارای ماهیت ویژه»
- اقامت
- سرمایهگذاران، مالکان املاک، همسران و بستگان درجه یک (با رعایت شرایط)
آییننامه اجرایی مناطق آزاد عمان — که سازمان عمومی مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد (OPAZ) آن را با عنوان تصمیم 81/2026 صادر کرده است — اکنون مرجع قواعد همه شرکتهای فعال در دقم، صحار، صلاله، المزیونه، خزائن و دیگر مناطق است. این آییننامه از 21 سپتامبر 2026 لازمالاجرا شده و سه تغییر بزرگ برای سرمایهگذاران به همراه دارد: تصمیمگیری درباره مجوزها ظرف هفت روز کاری از طریق یک درگاه دیجیتال واحد، مسیر جدید پروژه راهبردی برای سرمایهگذاریهای 10 میلیون ریال عمانی یا بیشتر، و فهرستی روشن از فعالیتهایی که میتوانند معافیت 10 ساله از مالیات بر درآمد را تمدید کنند.
این آییننامه، قانون مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد (فرمان سلطانی 38/2025) را اجرایی میکند. از زمان انتشار، مشاوران مالیاتی و مطبوعات محلی فصل به فصل آن را بررسی کردهاند و در ماه نوامبر، پرسشهای تازه درباره اقامت و املاک بار دیگر آن را به صدر اخبار آورده است. در ادامه، خلاصهای کاربردی از تغییرات و معنای آنها برای کسانی که قصد ثبت شرکت در یکی از مناطق عمان را دارند، آمده است.
تصمیم 81/2026 چیست و از چه زمانی اعمال میشود
قانون مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد، نظامهای جداگانهای را که پیشتر بر هر منطقه حاکم بود، با یک چارچوب واحد زیر نظر OPAZ جایگزین کرد. قانون اصول را تعیین کرد و آییننامه اجرایی رویهها را مشخص میکند. به گزارش PwC، تصمیم 81/2026 در 20 سپتامبر 2026 در روزنامه رسمی منتشر شد و از 21 سپتامبر 2026 لازمالاجرا شد.
دکتر سعید بن خلیفه القرینی، سخنگوی رسمی OPAZ، به عمان دیلی گفت که این آییننامه قانون را به رویههای اجرایی در زمینه واگذاری زمین، مجوزها، بهرهبرداری، خدمات، مشوقها، معافیتها، تعهدات، نظارت و تطبیق با مقررات تبدیل میکند. در عمل، آییننامه همه مراحل فعالیت سرمایهگذار در منطقه را در بر میگیرد؛ از نخستین درخواست زمین تا گزارشدهی سالانه.
یک نکته ساختاری در تعاملات روزمره اهمیت دارد: اپراتورهای مناطق آزاد و نهادهای مناطق ویژه اقتصادی اختیارات اجرایی گستردهتری برای انجام معاملات سرمایهگذاران و ارائه خدمات پیدا میکنند، در حالی که نقش تنظیمگری و نظارتی همچنان با OPAZ است. برای بیشتر شرکتها، طرف حساب اصلی همچنان اپراتور منطقه است.
صدور مجوز: یک درگاه، هفت روز کاری
مرکز خدمات یکپارچه (One-Stop Shop) اکنون مجرای اصلی همه خدمات سرمایهگذاران است: واگذاری زمین و ملک، مجوزها، تأییدیهها، پروانهها و گواهیها. اپراتورهای مناطق باید سامانههای الکترونیکی خود را بهصورت آنی به آن متصل کنند و امکان پرداخت الکترونیکی و یکپارچگی با دادههای دولتی را فراهم آورند.
تغییرات کلیدی برای متقاضیان:
- هفت روز کاری — درباره درخواست کامل مجوز باید ظرف هفت روز کاری تصمیمگیری شود. اگر در این مدت پاسخی داده نشود، درخواست تأییدشده تلقی میشود.
- صدور خودکار — مجوز میتواند پس از آنکه بررسیهای خودکار، اطلاعات، مدارک و شرایط را تأیید کرد، بهصورت خودکار صادر شود.
- تمدید خودکار — مجوزهای کسبوکار تا زمانی که اطلاعات شرکت بهروز باشد و شرایط همچنان برقرار باشد، بهصورت خودکار تمدید میشوند.
- ذکر دلایل و حق اعتراض — رد درخواست باید مستدل باشد و در موارد مشخص، امکان اعتراض وجود دارد.
آییننامه از متقاضیان نیز از همان ابتدا انتظارات بیشتری دارد. درخواست واگذاری زمین باید همراه با مطالعه امکانسنجی شامل ماهیت پروژه، حجم سرمایهگذاری، منابع تأمین مالی و برنامه زمانبندی اجرا، بهعلاوه مدارک توان مالی ارائه شود. OPAZ یک ثبت یکپارچه سرمایهگذاری نگه میدارد که فعالیتها، هزینههای سرمایهای، اشتغال، زمین، مجوزها و مشوقهای هر پروژه را ثبت میکند. سرمایهگذاران باید هزینههای واقعی سرمایهگذاری، منابع تأمین مالی، عملکرد عملیاتی، ترکیب نیروی کار و سطح عمانیسازی را گزارش کنند.
اگر در حال انتخاب میان مناطق هستید، معرفی مناطق آزاد و مقایسه دقم، صحار و صلاله جایگاه هر یک را توضیح میدهند.
پروژههای راهبردی: 10 میلیون ریال عمانی و یک معیار اضافی
فصل هفتم آییننامه، مسیری سریع برای سرمایهگذاریهای بزرگ ایجاد میکند. طبق ماده 37، پروژهای میتواند راهبردی شناخته شود که دستکم 10 میلیون ریال عمانی سرمایهگذاری کند و حداقل یکی از این معیارهای کیفی را داشته باشد:
- انتقال فناوری و دانش؛
- محتوای محلی؛
- خودکفایی یا امنیت اقتصادی؛
- توسعه صادرات.
پروژه همچنین باید در حوزههایی قرار گیرد که هیئتمدیره OPAZ تعیین کرده است و هیئتمدیره میتواند در مواردی که ماهیت یا اهمیت راهبردی پروژه ایجاب کند، از حداقل 10 میلیون ریال عمانی صرفنظر کند. پروژه راهبردی میتواند یک تأییدیه واحد دریافت کند که تأسیس، بهرهبرداری و مدیریت را پوشش میدهد.
طبق ماده 39، پروژههای راهبردی میتوانند با موافقت شورای وزیران و به پیشنهاد هیئتمدیره، از مزایای زیر برخوردار شوند:
| مشوق پروژههای راهبردی | سقف تعیینشده در آییننامه |
|---|---|
| معافیت از اجارهبها یا حق انتفاع زمین/ملک | تا 10 سال از آغاز بهرهبرداری |
| استثنا از درصدهای مقرر عمانیسازی | تا 4 سال |
| معافیت از عوارض مربوط | کامل یا جزئی |
| سایر مشوقهای ویژه پروژه | طبق تأیید |
استثنای چهارساله عمانیسازی قابل توجه است: در سالهای نخست، که کارخانه در حال ساخت و راهاندازی است، اهداف استخدامی اغلب دشوارترین تعهد برای اجرا هستند.
معافیت مالیاتی: چه کسانی میتوانند دوره 10 ساله را تمدید کنند
کسبوکارهای جدید در مناطق میتوانند طبق قانون از معافیت 10 ساله از مالیات بر درآمد برخوردار شوند. به گزارش EY، این معافیت برای فعالیتهای «دارای ماهیت ویژه»، با موافقت وزیر دارایی و با رعایت شرایط و استثناها، دو بار قابل تمدید است. خارج از دوره معافیت، نرخ استاندارد مالیات بر درآمد شرکتها در عمان 15٪ است.
ماده 41 آییننامه، دستههای دارای ماهیت ویژه را برمیشمارد:
| # | دسته فعالیت |
|---|---|
| 1 | صنایع سنگین، از جمله پتروشیمی، مواد معدنی و فلزات پایه |
| 2 | صنایع سبز، انرژیهای تجدیدپذیر، هیدروژن سبز و مشتقات آن |
| 3 | لجستیک و خدمات بندری |
| 4 | فناوری پیشرفته، مراکز داده، هوش مصنوعی و نوآوری |
| 5 | زیرساختهای راهبردی |
| 6 | پروژههای امنیت غذایی |
| 7 | داروسازی، پزشکی، زیستفناوری و بازیافت |
| 8 | دفاتر اداری، نمایندگی تجاری، واردات/صادرات و فعالیتهای مشابهی که برای اقتصاد ملی ارزش افزوده ایجاد میکنند |
| 9 | ارائهدهندگان خدماتی که هنگام درخواست معافیت، دستکم 15 ماه از قراردادشان باقی مانده باشد |
| 10 | هر پروژه دیگری که هیئتمدیره OPAZ آن را دارای ارزش افزوده اقتصادی یا راهبردی بداند |
دسته 8 برای شرکتهای بازرگانی و دفاتر منطقهای، که از رایجترین انواع شرکتهای منطقه آزاد هستند، اهمیت دارد. دسته 9 برای پیمانکارانی که به پروژههای بزرگ در دقم یا صحار خدمات میدهند، مهم است.
معافیت به معنای معافیت از تکالیف اداری نیست. ماده 43 شرکتهای معاف را موظف میکند حسابهای منظمی نگه دارند که حسابرس دارای مجوز آنها را حسابرسی کرده باشد، طبق قانون مالیات بر درآمد اظهارنامه مالیاتی ارائه کنند و صورتهای مالی خود را در صورت درخواست به OPAZ تحویل دهند. شرکتهایی که عضو گروههای بزرگ چندملیتی هستند، باید بررسی کنند که معافیت مالیاتی چه تعاملی با مالیات تکمیلی عمان دارد.
دو نکته عملیاتی دیگر از آییننامه: شرکتها میتوانند بهطور مستقیم یا از طریق اشخاص ثالث، بدون نیاز به مجوز صادرات جداگانه، صادرات انجام دهند که البته مشروط به گزارشدهی است؛ و OPAZ میتواند پایش و بازرسی انجام دهد و جریمههای اداری اعمال کند، با تأکید بر اینکه ابتدا به شرکتها فرصت رفع موارد عدم تطبیق داده شود.
مالکیت قطعی املاک و اقامت در داخل مناطق
آییننامه یک فصل کامل به توسعه املاک اختصاص داده است. نکات اصلی:
- مالکیت قطعی برای غیرعمانیها — اتباع خارجی میتوانند مالکیت قطعی (فریهولد) واحدهای پروژههای املاک واجد شرایط را در داخل مناطق اقتصادی به دست آورند. معیارهای واجد شرایط بودن را مراجع ذیربط تعیین میکنند؛ هر پروژه یا محدودهای واجد شرایط نیست.
- پیشفروش — توسعهدهندگان باید پیش از بازاریابی یا تبلیغ پیشفروش واحدها، الزامات مالی و فنی را برآورده کنند.
- حساب امانی — برداشت از حسابهای امانی (اسکرو) پروژه کنترل میشود تا پول خریداران صرف همان هدف تعیینشده شود.
- اقامت — سرمایهگذاران و مالکان املاک غیرعمانی، همراه با همسران و بستگان درجه یک خود، میتوانند با رعایت شرایط و قوانین مربوط، اقامت دریافت کنند.
آییننامه حداقل سرمایهگذاری یا مدت اعتبار جداگانهای برای این مسیر اقامتی در مناطق منتشر نکرده است. سرمایهگذارانی که اقامت بلندمدتِ مستقل از اشتغال میخواهند، باید برنامه اقامت طلایی را نیز بررسی کنند که از 200,000 ریال عمانی برای اقامت 10 ساله آغاز میشود، و همچنین اقامت مالکان املاک بدون نیاز به اسپانسر در سرزمین اصلی را در نظر بگیرند.
معنای این تغییرات برای تأسیس شرکت شما
| اگر شما… | اکنون چه باید بکنید |
|---|---|
| در حال تأسیس شرکت بازرگانی یا دفتر منطقهای هستید | پیش از درخواست معافیت مالیاتی، بررسی کنید که فعالیت شما در دسته 8 ماده 41 قرار میگیرد یا نه |
| قصد احداث کارخانه یا واحد تولیدی بالای 10 میلیون ریال عمانی را دارید | مستندات کیفی (فناوری، محتوای محلی، امنیت غذایی یا صادرات) را آماده کنید و درباره وضعیت راهبردی و تأییدیه واحد پرسوجو کنید |
| برای دریافت زمین درخواست میدهید | مطالعه امکانسنجی، برنامه تأمین مالی، زمانبندی و مدارک توان مالی را از روز نخست آماده داشته باشید |
| از قبل در یکی از مناطق مجوز دارید | اطلاعات خود را در مرکز خدمات یکپارچه بهروز نگه دارید تا تمدید خودکار انجام شود و برای گزارشدهی درباره هزینهها، کارکنان و عمانیسازی آماده شوید |
| در یکی از مناطق ملک میخرید | مطمئن شوید پروژه برای مالکیت قطعی واجد شرایط است و توسعهدهنده از حساب امانی استفاده میکند |
اشتباهات رایجی که میبینیم: ارائه درخواست با پرونده ناقص (مهلت هفت روزه فقط پس از تکمیل درخواست آغاز میشود)، این تصور که معافیت مالیاتی منطقه آزاد نیاز به حسابهای حسابرسیشده را از بین میبرد، و انتخاب منطقه پیش از بررسی اینکه در عمل چه فعالیتها و مشوقهایی ارائه میکند. تصمیم درباره هر مجوز، معافیت و درخواست اقامت با مراجع ذیربط است؛ آمادهسازی خوب مسیر را کوتاهتر میکند اما جایگزین تأیید آنها نیست.
برای شرکتهایی که میان منطقه آزاد و سرزمین اصلی مقایسه میکنند، ثبت شرکت در سرزمین اصلی و فهرست فعالیتهای تجاری را ببینید. اگر برای انتخاب منطقه و آمادهسازی درخواست به کمک نیاز دارید، با شماره +968 7733 3556 یا ایمیل info@omanregister.com با Oman Register تماس بگیرید.
پرسشهای متداول
آییننامه اجرایی مناطق آزاد عمان چیست؟
این آییننامه، مقررات اجرایی قانون مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد (فرمان سلطانی 38/2025) است که سازمان عمومی مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد (OPAZ) آن را با عنوان تصمیم 81/2026 صادر کرده است. به گزارش PwC، این آییننامه در 20 سپتامبر 2026 در روزنامه رسمی منتشر شد و از 21 سپتامبر 2026 لازمالاجرا شد. موضوعات آن شامل صدور مجوز، واگذاری زمین، مشوقها، معافیتهای مالیاتی، تطبیق با مقررات و توسعه املاک است.
اکنون دریافت مجوز منطقه آزاد در عمان چقدر طول میکشد؟
طبق آییننامه، درباره درخواست کامل مجوز باید ظرف هفت روز کاری تصمیمگیری شود و اگر سازمان در این مدت پاسخی ندهد، درخواست تأییدشده تلقی میشود. مجوزها همچنین میتوانند پس از آنکه بررسیهای خودکار، اطلاعات، مدارک و شرایط را تأیید کرد، بهصورت خودکار از طریق مرکز خدمات یکپارچه (One-Stop Shop) صادر شوند.
چه پروژهای راهبردی محسوب میشود؟
پروژهای با سرمایهگذاری دستکم 10 میلیون ریال عمانی که حداقل یکی از معیارهای کیفی را نیز داشته باشد: انتقال فناوری و دانش، محتوای محلی، خودکفایی یا امنیت اقتصادی، یا توسعه صادرات، در حوزهای که هیئتمدیره OPAZ تعیین میکند. هیئتمدیره میتواند در صورتی که ماهیت یا اهمیت راهبردی پروژه ایجاب کند، از حداقل 10 میلیون ریال عمانی صرفنظر کند.
آیا معافیت مالیاتی 10 ساله در منطقه آزاد عمان قابل تمدید است؟
بله، برای فعالیتهای «دارای ماهیت ویژه». به گزارش EY، قانون اجازه میدهد معافیت 10 ساله از مالیات بر درآمد با موافقت وزیر دارایی دو بار تمدید شود. ماده 41 آییننامه دستههای واجد شرایط را برمیشمارد؛ از جمله صنایع سنگین، هیدروژن سبز، لجستیک، مراکز داده و هوش مصنوعی، امنیت غذایی و داروسازی.
آیا اتباع خارجی میتوانند در مناطق اقتصادی عمان ملک بخرند و اقامت بگیرند؟
آییننامه به اتباع غیرعمانی اجازه میدهد مالکیت قطعی (فریهولد) واحدهای پروژههای املاک واجد شرایط در داخل مناطق را به دست آورند و برای سرمایهگذاران و مالکان املاک غیرعمانی، همراه با همسران و بستگان درجه یک آنان، با رعایت شرایط و قوانین مربوط، اقامت پیشبینی میکند. معیارهای تفصیلی واجد شرایط بودن را مراجع ذیربط تعیین میکنند.
آیا شرکت منطقه آزاد در دوره معافیت همچنان باید اظهارنامه مالیاتی ارائه کند؟
بله. ماده 43 پروژههای معاف را موظف میکند حسابهای منظمی نگه دارند که حسابرس دارای مجوز آنها را حسابرسی کرده باشد، طبق قانون مالیات بر درآمد اظهارنامه مالیاتی ارائه کنند و صورتهای مالی خود را در صورت درخواست به OPAZ تحویل دهند.
منابع و مراجع رسمی
- PwC Middle East — New Executive Regulations shape the future of Oman's Special Economic Zones and Free Zones (28 Sep 2026)
- EY Tax News — Oman issues Executive Regulations for Special Economic Zones and Free Zones Law (22 Oct 2026)
- Oman Observer — Tax exemptions for industries in Oman zones (18 Oct 2026)
- Oman Observer — Economic zones sharpen focus on local content (22 Oct 2026)
- Oman Daily — The executive regulation of the SEZ and Free Zones Law marks a new phase for the investment environment (Arabic, 4 Oct 2026)
- Arabian Business — Oman issues new free zone rules for foreign property ownership, residency and business licences (21 Sep 2026)
- Gulf News — Oman rolls out new investment rules for special economic and free zones (20 Sep 2026)
این راهنما اطلاعات عمومی است و در تاریخ درجشده با منابع رسمی تطبیق داده شده است. قوانین و هزینهها در عمان تغییر میکنند؛ ما پیش از اقدام، الزامات روز را برای پرونده شما تأیید میکنیم.

برای راهاندازی کسبوکار در عمان به کمک نیاز دارید؟
برنامهتان را با ما در میان بگذارید. پیش از شروع کار، محل و نوع شرکت مناسب را پیشنهاد میکنیم، فهرست مدارک لازم را ارائه میدهیم و هزینه کامل را اعلام میکنیم.






